Prof. Dr. Ayla Sevim: Çankırı Çorak Yerler Kazısı 2008

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür ve Tabiat Varlıkları Müzeler Genel Müdürlüğü 11 Temmuz 2008 tarih ve 127595 sayılı kazı ruhsatı ile yapılan 2008 yılı Çankırı Çorakyerler kazı çalışmaları, ödeneklerin farklı zamanlarda çıkması nedeniyle iki bölümde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaların ilk bölümü, 29.07.2008-25.08.2008 tarihleri arasında arazi fosil buluntu çıkarılması ve laboratuar çalışmaları, ikinci bölümü ise 13.10.2008-21.10.2008 tarihleri arasında arazi çevre düzenlenmesi ve laboratuar çalışmaları şeklinde, Bilecik Söğüt Müzesi araştırmacılarından Abdurrahman Aktaş'ın temsilciliğinde yapılmıştır.

26.07.2008 tarihinde başlayan birinci bölüm çalışmaları laboratuar düzenleme ve temizlik işlemlerinden sonra, 29.07.2008 tarihinde arazi çalışmalarına başlanmış ve 20.08.2008 tarihine kadar devam edilmiş, bu tarihten başlayarak 25.08.2008 tarihine kadar da ele geçen buluntuların onarılması, bilimsel değerlendirmelerinin yapılması için ekibin bir bölümü kazı evinde, diğer bölümü ise müze deposunda çalışmalarına devam etmiştir.

Çankırı İl Merkezine yaklaşık 4 km. mesafede Çankırı-Yapraklı Yolu üzerinde yer alan Çorakyerler omurgalı fosil lokalitesinde 2008 yılı birinci bölüm kazı çalışmaları süresince ekip, Çankırı Kredi Yurtlar Kurumu'nun Yurdunda ikamet etti.

Çorakyerler 2008 yılı kazı heyeti: Başkan Prof. Dr. Ayla SEVİM EROL, Öğr. Gör. Ayhan Yiğit, Araş. Gör. Ebru Albayrak; doktora öğrencisi Serpil Özdemir, yüksek lisans öğrencileri Alper Yener Yavuz, İsmail Hızlıol, Burcu Kesikciler, Tuğçe Şener, Fatoş Sevgi Aktaş ve Çilem Sönmez; lisans öğrencileri Gülçin Coşkun, Gülşah Güler, Gülşah Gündüz, Hasan Topdemir, Tayfun Demir, Mehmet Sabri Bekmez, Esin Pişkiner, Mustafa Ali Uyar, Mehmet Eren Albayrak, Nevzat Torun, Pelin İnal, Gamze Ayaz'dan oluşmuştur.

Kazı alanına gidildiğinde ilk önce, bir önceki yıl üzeri kapatılan bölümler açılarak temizlenip plankare sistemi oturtulduktan sonra, fosil çıkarma işlemlerine başlanmıştır. 2008 sezonunda etrafı temizlenen alanda 2X2 metre boyutlarında 25 açmada çalışmalar yapıldı. Bu alanlarda gerçekleştirilen titiz ve zahmetli bir çalışmalar sonucunda, çeşitli türlere ait toplam 202 adet etütlük fosil elde edilmiştir.

Alanda çalışmaların yürütülürken her yıl olduğu gibi yöre halkının yanı sıra, çeşitli kurumlardan da misafirler tarafından ziyaret edildi. Çankırı Yenigün Gazatesi muhabirleri (30.07.2008) ve İzmir Valisinin eşi Berfin Kıraç ile Çankırı Valisinin Özel Kalem Müdürü Aydın Demiröz (05.08.2008)   bu ziyaretçiler arasında yer almaktadır. Ayrıca 13.08.2008 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Ertuğrul Günav ile Çankırı Valisi Ali Haydar Öner ve beraberindeki bir heyet de Çorakyerler kazı alanını ziyarette bulunmuşlardır.

Çorakyerler 2008 yılı kazı sezonu çalışmalarının birinci bölümü ödenek azlığı nedeniyle, 20.08.2008 tarihinde alanın kapatılması, 21-25.08.2008 tarihlerinde ise Müze laboratuar çalışmaları ile atık toprak yıkama işlemlerinin tamamlanması ve 25.10.2008 tarihinde ekibin Ankara'ya dönüşüyle tamamlanmıştır.

2008 yılı çalışmalarında da Rhinocerotidae, Hipparion, Bovidae, Suidae, Graffidae ve Carnivora takımlarını temsil eden 202 adet etütlük fosil ele geçmiştir. Çıkan bu etütlük değerdeki fosiller; kazı evi olarak kullanılan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu yurdunda oluşturulan laboratuarda temizlenip gerekli kimyasallar uygulandıktan sonra fotoğrafları çekilerek Çankırı Müze Müdürlüğüne teslim edilmiştir.

2008 yılı için öngörülen Çorakyerler kazı ödeniğinin geri kalan kısmının birinci bölüm çalışmaları tamamlandıktan sonra Çankırı Mal Müdürlüğü'ne gönderilmesi ve araya ramazan ayının girmesi nedeniyle, bu yıl planlanan programın tamamlanması için Çorakyerler 2008 çalışmalarının ikinci bölümü Ekim ayı içerisinde 13.10.2008-21.10.2008 tarihleri arasında gerçekleştirme zorunluluğu doğmuştur. Bu dönemki çalışmalar yine Prof. Dr. Prof. Ayla SEVİM EROL başkanlığında ve Abdurrahman Aktaş temsilciliğinde; Öğr. Gör. Ayhan Yiğit, doktora öğrencisi Serpil Özdemir ve yüksek lisans öğrencisi Alper Yener Yavuz'da oluşan küçük bir heyet ile yapıldı. Ekip üyelerinin bir bölümü müzede bu yıl çıkarılan fosillerin onarımı ve geçmiş yıllarda elde edilen fosillerin yeniden gözden geçirilmesi işlemlerini yaparken, diğerleri arazide hafriyat düzenleme ve temizlik çalışmalarını yürütmüştür. Ancak mevsimin yağışlı olması, eğitim öğretim döneminin başlaması gibi sebeplerden dolayı bu dönem çalışmalarına da uzun süre devam edilememiştir, dolayısıyla 2008 yılı için ayrılan ödeneğin kalan kısmı 2009 çalışmalarına aktarılması öngürülerek 2008 çalışmaları tamamlanmıştır.

Çorakyerler Fosil yatağının Çankırı-Yapraklı yolu üzerinde bulunması ve doğa ve insan tahribatına da açık olması nedeniyle her yıl bazı önemli fosiller zarar görmektedir. Bu tahribatın önlenmesi ve Paleontoloji ve Paleoantropoloji bilimi açısından önem taşıyan bu buluntuların, Çankırı'nın doğa tarihini aydınlatmak, faunanın demografik açıdan değerlendirmesini yapmak için yeterli sayıya ulaşması için, dünya çapında önem taşıyan bu lokalitede kazı çalışmalarına 2009 yılında da devam edilmesi planlanmaktadır.